Wiesław Gołas to legenda polskiego teatru, filmu i kabaretu. Był jednym z najbardziej charakterystycznych aktorów w historii polskiej kinematografii. Znany z wyjątkowego poczucia humoru, niepowtarzalnej mimiki i niezwykłej zdolności wcielania się w różnorodne postacie, Gołas potrafił wzruszać, bawić i zachwycać widzów. Jego życie pełne było sukcesów zawodowych, ale także chwil refleksji i wyzwań, które ukształtowały go jako artystę i człowieka.
Lata młodości i wojenne doświadczenia
Wiesław Ryszard Gołas urodził się 9 października 1930 roku w Kielcach jako syn Jadwigi i Teofila. Jego ojciec, ogniomistrz 2. Pułku Artylerii Lekkiej Legionów, był bohaterem kampanii wrześniowej i działaczem konspiracyjnym, zamordowanym przez Niemców na Majdanku.
Młodość Wiesława przypadła na trudne lata okupacji. Przed wybuchem II wojny światowej Wiesław Gołas uczęszczał do szkoły powszechnej w Kielcach, a następnie do Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego. Wybuch wojny brutalnie przerwał jego edukację i dzieciństwo. W wieku 13 lat wstąpił do Szarych Szeregów, przyjmując pseudonim „Wilk”, a odwaga i determinacja wyróżniały go wśród rówieśników. Uczestniczył w akcjach zdobywania broni i działaniach przeciwko konfidentom. W grudniu 1944 roku został aresztowany przez Gestapo i poddany brutalnemu śledztwu. Trafił do tej samej celi, w której wcześniej więziony był jego ojciec. Choć ostatecznie przeżył wojnę, te doświadczenia na zawsze go ukształtowały.
Kariera aktorska: od teatru po kabaret
Po zakończeniu wojny Gołas zdecydował się na artystyczną drogę życia i postanowił poświęcić się aktorstwu. Studiował w warszawskiej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej pod kierunkiem Aleksandra Zelwerowicza, kończąc studia w 1954 roku. Swój sceniczny debiut zaliczył w Teatrze Dolnośląskim w Jeleniej Górze. Wkrótce związał się z Teatrem Dramatycznym w Warszawie, gdzie pracował przez 30 lat (1955–1985). W latach 1985–1992 był aktorem Teatru Polskiego.
Wiesław Gołas zasłynął z nieprzeciętnego talentu komediowego. Jego wyjątkowa mimika, wyczucie humoru i zdolność do improwizacji uczyniły go jednym z najbardziej uwielbianych aktorów swojego pokolenia. Współtworzył Kabaret Koń, był członkiem Kabaretu Starszych Panów i Kabaretu Dudek. Wiesław Gołas był jednym z filarów tego legendarnego kabaretu. Jego występy, pełne dowcipu i błyskotliwości, przyciągały tłumy widzów i na długo zapadły w pamięci publiczności. Jego interpretacja piosenki „W Polskę idziemy”, napisanej przez Jerzego Wasowskiego i Wojciecha Młynarskiego, stała się ikoną polskiej kultury.
Kariera teatralna i filmowa
Debiutując na deskach teatralnych, Gołas z miejsca zdobył uznanie zarówno krytyków, jak i publiczności. W jego grze można było dostrzec nie tylko techniczne umiejętności, ale także autentyczną pasję. Wiesław Gołas z łatwością łączył w sobie dramatyczną głębię z naturalnym humorem, co czyniło go wyjątkowym wśród aktorów swojej epoki.
Filmografia Wiesława Gołasa obejmuje dziesiątki ról w filmach i serialach, które przyniosły mu ogromną popularność. Każda z nich, od dramatów po komedie, potwierdzała jego wszechstronność i talent. Był aktorem, który potrafił zarówno śmieszyć, jak i wzruszać, przyciągając przed ekrany miliony widzów.
Występował w licznych produkcjach, które do dziś są uznawane za klasykę polskiego kina. Zagrał m.in. w filmach: Lotna (1959), Zezowate szczęście (1960), Mąż swojej żony (1960), Żona dla Australijczyka (1963), Rękopis znaleziony w Saragossie (1964), Lalka (1968), Poszukiwany, poszukiwana (1972), Potop (1974), Nie ma róży bez ognia (1974), Brunet wieczorową porą (1976), Brunet wieczorową porą (1976).
Grał również w serialach. Rola Tomka Czereśniaka, pełnego humoru i prostolinijności bohatera serialu „Czterej pancerni i pies” przyniosła Gołasowi ogromną popularność. Serial zdobył serca milionów widzów, a jego bohater stał się jednym z symboli polskiej telewizji.
Franciszek Pieczka, Janusz-Gajos i Wiesław Gołas
Życie prywatne
Poza sceną Wiesław Gołas był człowiekiem niezwykle ciepłym i otwartym. Cieszył się ogromnym szacunkiem kolegów z branży, którzy wspominali go jako osobę pełną humoru, ale także głęboko wrażliwą. Gołas był oddanym mężem i ojcem, a jego życie rodzinne zawsze miało dla niego ogromne znaczenie. Choć popularność przyniosła mu wiele radości, Gołas unikał życia w blasku fleszy. Cenił spokój i harmonię, które znajdował w codzienności.
Wiesław Gołas był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa z Elżbietą Szczepańską miał córkę Agnieszkę. Jego drugą żoną była Maria Krawczyk-Gołas, która zmarła w 2024 roku.
W 2008 roku przeszedł zawał serca, a w ostatnich latach życia zmagał się z problemami zdrowotnymi, w tym dwoma udarami, które przyczyniły się do jego śmierci 9 września 2021 roku.
Miejsce spoczynku
Aktor został pochowany na Powązkach Wojskowych w Warszawie, na cmentarzu, gdzie spoczywa wielu wybitnych artystów i postaci zasłużonych dla polskiej kultury.
W 2016 roku, z okazji 85. urodzin aktora, powstał film dokumentalny „Gołas absolutnie!”, który przypomniał jego niezwykłą karierę i osobowość. Dziś, mimo że nie ma go już z nami, jego role i występy nadal śmieszą i poruszają kolejne pokolenia.
Wiesław Gołas to wybitny aktor, ale również człowiek, który potrafił odnaleźć radość w trudnych czasach i dzielić się nią z innymi. Jego życie to historia odwagi, determinacji i miłości do sztuki, która na zawsze pozostanie w naszej pamięci.
Kabarety, filmy i seriale z jego udziałem są regularnie emitowane w telewizji, przypominając o jego wyjątkowym talencie. Dzięki swojej pracy Gołas na zawsze zapisał się w historii polskiej kultury jako aktor, który potrafił bawić i wzruszać jak nikt inny.
Wiesław Gołas pozostanie symbolem humoru, wrażliwości i aktorskiego kunsztu, który na zawsze wpisał się w historię polskiego kina, telewizji i teatru.
